kardio.az

Qanda olan hormonların ürək xəstəlikləri ilə əlaqəsi

Dr. Kənan Əhmədov2 dəq oxu
Qanda olan hormonların ürək xəstəlikləri ilə əlaqəsi

Orqanizmin funksiyalarının tənzimlənməsində hormonların rolunu yəqin ki, eşitmisiniz. Müxtəlif yaşlarda müxtəlif orqanların işi daim hormonların nəzarəti altında olur və onların qandakı miqdarının dəyişməsi bir çox dəyişikliyə səbəb olur. Bu yazıda hormonların ürək funksiyasına necə təsir etdiyini aydınlaşdırırıq. Maraqlıdır ki, bu təsir qadınlarda və kişilərdə istehsal olunan hormonlara görə fərqlənir.

Hormonların ürək xəstəlikləri ilə əlaqəsi

Qadınlarda: estrogen və progesteron

Qadınlarda əsas qoruyucu hormon estrogendir. O, damarları qoruyur, arteriyaların elastikliyini artırır və aterosklerozun (damar sərtləşməsi) qarşısını alaraq xolesterol yastıqcıqlarının formalaşmasını əngəlləyir. Digər əhəmiyyətli hormon — progesteron isə damar divarının normal tonusda qalmasına kömək edir və ödemlərin yaranmasının qarşısını alır.

Məhz buna görə menopauzadan (klimaksdan) sonra bu hormonların azalması ilə qadınlarda ürək-damar riski kəskin artır: yüksək qan təzyiqi, şəkərli diabet və ürəyin işemik xəstəliyi daha çox rast gəlinməyə başlayır. Ginekoloji problemlər (endometrioz, yumurtalıqların polikistozu) də hormonal balansı poza bilər. Xroniki stress isə bəzi qadınlarda “sınmış ürək sindromu” adlanan kardiomiopatiyaya gətirib çıxara bilər.

Kişilərdə: testosteron

Kişilərdə əsas hormon testosterondur. Onun başlıca təsiri əzələ kütləsinin inkişafını tənzimləməkdir — ürək də əzələ olduğu üçün bu təsir özünü qabarıq göstərir. Bundan başqa, testosteron qanda “pis xolesterolun” (aşağı sıxlıqlı LDL) yüksəlməsinin qarşısını alaraq gələcəkdə damar divarında xolesterol yığılmasını nəzərəçarpan dərəcədə azaldır. Testosteronun yaşla azalması kişilərdə ürək-damar riskini artıra bilər.

Stress hormonları: kortizol və adrenalin

Müxtəlif stress halları və reaktiv proseslər zamanı qanda kortizol və adrenalinin miqdarı artır. Bu, ürək döyüntülərinin sürətlənməsinə, arterial təzyiqin yüksəlməsinə və ritm pozğunluqlarına səbəb ola bilər. Uzunmüddətli, xroniki stress isə birbaşa yeni ürək xəstəliklərinin inkişafına zəmin yaradır.

Tez-tez verilən suallar

Menopauzadan sonra ürək riski niyə artır?

Çünki qoruyucu təsirə malik estrogenin səviyyəsi düşür; bu, damarların zədələnməsini, təzyiq və xolesterolun yüksəlməsini asanlaşdırır.

Stress həqiqətən ürəyə zərər verirmi?

Bəli. Xroniki stress kortizol və adrenalini yüksəldərək təzyiqi, ürək döyüntüsünü və ritm pozğunluqları riskini artırır, hətta “sınmış ürək sindromu” yarada bilər.

Hormonal balansı necə qorumaq olar?

Sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, kifayət qədər yuxu, stresin idarəsi və müntəzəm həkim müayinəsi hormonal balansı və ürək sağlamlığını qoruyur.

Şərhlər

İlk şərhi siz yazın

Şərh yazın

Şərhlər dərc olunmazdan əvvəl yoxlanılır. E-poçtunuz göstərilmir.