“Təzyiqim normaldırmı?” — kardioloqun ən çox eşitdiyi suallardan biridir. Qan təzyiqi (qan tezyiqi) ürək sağlamlığının ən vacib göstəricilərindəndir, lakin bir çoxu öz normasını bilmir. Bu yazıda qan təzyiqinin norma göstəricilərini, necə düzgün ölçüldüyünü və yüksək/aşağı təzyiqin nə demək olduğunu sadə şəkildə izah edirəm.
Qan təzyiqi nədir?
Qan təzyiqi ürəyin qanı damarlara vurarkən damar divarlarına göstərdiyi təzyiqdir. O, iki rəqəmlə ölçülür: yuxarı (sistolik) — ürək yığılanda, və aşağı (diastolik) — ürək istirahət edəndə. Məsələn, “120/80” göstəricisində 120 sistolik, 80 diastolik təzyiqdir. Ölçü vahidi millimetr civə sütunudur (mm Hg).
Qan təzyiqinin norması
Böyüklər üçün ümumi təsnifat aşağıdakı kimidir:
| Kateqoriya | Sistolik (yuxarı) | Diastolik (aşağı) |
|---|---|---|
| Normal | 120-dən aşağı | 80-dən aşağı |
| Yüksəlmiş | 120–129 | 80-dən aşağı |
| Hipertoniya (1-ci dərəcə) | 130–139 | 80–89 |
| Hipertoniya (2-ci dərəcə) | 140 və yuxarı | 90 və yuxarı |
Fərdi hədəf yaş, xəstəliklər və risk faktorlarından asılı olaraq həkim tərəfindən dəqiqləşdirilir. Bir dəfə yüksək ölçü hələ diaqnoz demək deyil — hipertoniya diaqnozu üçün təzyiq müxtəlif vaxtlarda təkrar ölçülməlidir.