Exokardioqrafiya — ürəyin ultrasəs vasitəsilə müayinəsidir və kardiologiyada ən çox istifadə olunan, ən dəyərli müayinələrdən biridir. Sadə dillə desək, bu, “ürəyin USM-i”dir: ağrısız, şüalanmasız və təhlükəsiz bir üsulla həkim ürəyin real vaxtda necə işlədiyini öz gözü ilə görür. Bu yazıda exokardioqrafiyanın nə olduğunu, nə göstərdiyini, nə zaman lazım olduğunu və necə keçdiyini izah edirəm.
Exokardioqrafiya nədir?
Exokardioqrafiya (exo, ürəyin ultrasəs müayinəsi) ultrasəs dalğalarından istifadə edərək ürəyin hərəkətli təsvirini yaradır. Prob (datçik) döş qəfəsinə qoyulur, göndərdiyi səs dalğaları ürəkdən əks olunur və ekranda canlı görüntüyə çevrilir. Rentgen və ya kompüter tomoqrafiyasından fərqli olaraq, exokardioqrafiyada heç bir şüalanma yoxdur, ona görə lazım gəldikcə təkrarlana bilər.
Exokardioqrafiya nə göstərir?
Bu müayinə ürək haqqında çox geniş məlumat verir və bir çox diaqnozun təsdiqlənməsində həlledicidir. Exokardioqrafiya ilə həkim aşağıdakıları qiymətləndirir:
- Ürəyin vurma gücü (atım fraksiyası, EF) — ürəyin nə qədər güclü qan vurduğunu göstərir; ürək çatışmazlığının diaqnozunda əsas göstəricidir.
- Ürək qapaqları (klapanlar) — qapaqların daralması (stenoz) və ya sızması (yetməzlik) aşkarlanır.
- Ürək divarları və boşluqları — divarların qalınlığı, boşluqların ölçüsü (məsələn, hipertoniyada qalınlaşma).
- Qan axını — Doppler rejimi qanın istiqamətini və sürətini ölçür.
- Ürəyi əhatə edən pərdə (perikard) — perikardda maye yığılması aşkarlanır.